Procedure orgaandonatie

Is de kans groot dat iemand binnen afzienbare tijd zal sterven? En is iemand mogelijk geschikt voor orgaan- of weefseldonatie? Dan raadpleegt het ziekenhuis het Donorregister om na te gaan welke keuze iemand heeft laten vastleggen. Het raadplegen van het Donorregister mag dus voor het vaststellen van de dood gebeuren. Een orgaan- of weefseldonatieprocedure mag alleen doorgaan als er een 'Ja' staat in het Donorregister óf als nabestaanden of een daarvoor specifiek aangewezen persoon toestemming geven.

Een orgaandonatieprocedure vraagt om tijd en zorgvuldigheid. In totaal kan een orgaandonatieprocedure 10 tot 24 uur in beslag nemen en soms zelfs langer. Na de donoroperatie keert het lichaam van de donor terug naar de familie en kan de overledene begraven of gecremeerd worden.

Als verder behandelen zinloos is

Wanneer het met een patiënt steeds slechter gaat, er geen kans is op herstel en overlijden onvermijdelijk, dan is verder behandelen zinloos. We noemen dit een ‘infauste prognose’.

Volgens de Wet op de orgaandonatie mag de arts op dat moment het onderwerp orgaandonatie met naasten bespreken. In de praktijk zal de arts eerst het slechte nieuws van het aanstaande overlijden met de familie bespreken. Het is belangrijk dat de familie dit eerst tot zich kan laten doordringen voordat orgaandonatie eventueel aan bod komt.

Is de patiënt ook medisch geschikt voor orgaandonatie? Dan raadpleegt het ziekenhuis het Donorregister via de Nederlandse Transplantatiestichting.

  • Wanneer iemand met ‘Ja’ geregistreerd staat, informeert de arts de familie over de keuze in het Donorregister. Op dat moment kan de arts starten met de aanvullende onderzoeken die nodig zijn om hersendood vast te stellen.
  • Staat de patiënt met ‘Nee’ geregistreerd? Dan staakt het ziekenhuis de behandeling, want er is geen kans meer op herstel. De patiënt doneert niets en overlijdt door hartstilstand.
  • Heeft de patiënt de beslissing overgelaten aan de nabestaanden of een specifiek persoon? Dan informeert de arts die nabestaanden of specifieke persoon over die keuze in het Donorregister. De nabestaanden of de specifieke persoon moeten dan beslissen of orgaandonatie wel of niet doorgaat.
  • Staat de patiënt niet geregistreerd in het Donorregister? Omdat de patiënt dan geen keuze heeft geregistreerd, dan is het op grond van de wet aan de nabestaanden om op dat moment te beslissen of orgaandonatie wel of niet doorgaat.

Wanneer is orgaandonatie mogelijk?

Als orgaandonatie aan de orde is - de patiënt is medisch geschikt, en staat niet met bezwaar geregistreerd en donatie is besproken met de familie - dan zijn er 3 mogelijkheden:

  • bij vermoeden van hersendood starten neuroloog en intensivist het hersendoodprotocol om hersendood vast te stellen;
  • als er geen hersendood vastgesteld kan worden, start de intensivist de procedure om hartdood vast te stellen;
  • een arts besluit op medische gronden dat de hersendooddiagnostiek niet wordt uitgevoerd en zet de hartdoodprocedure in gang.

Na een niet-succesvolle reanimatie kan ook besloten worden een hartdoodprocedure op te starten. Dit komt echter maar heel zelden voor in Nederland.

Als de dood is vastgesteld, meldt de arts de donor bij de Nederlandse Transplantatiestichting.

Meer informatie?www.transplantatiestichting.nl